Premyer Liqa klubları hər dəfə oyun qrafiki bir qədər sıxlaşan kimi, məşqçilər korpusundan eyni şikayəti eşidirik: “Bərpa olunmağa vaxtımız çatmadı”. Son olaraq Ayxan Abbasovun da gündəmə gətirdiyi bu mövzu, əslində ölkə futbolunun dərinliklərində yatan struktur və fiziki hazırlıq problemlərinin güzgüsüdür. Lakin məsələyə elmi və müqayisəli prizmadan yanaşdıqda, “sıx qrafik” arqumentinin nə qədər zəif dayaqlar üzərində qurulduğunu görmək çətin deyil.

“Qarabağ” faktoru: İstisna, yoxsa standart?

Əgər eyni ölkənin eyni iqlim və logistik şəraitində “Qarabağ” illərdir həm daxili çempionatda, həm də Avropada 3-4 gündən bir yüksək intensivlikli oyunlar nümayiş etdirirsə, deməli, problem təqvimlə bağlı deyil. Digər klublarımızın bu tempdən şikayətlənməsi, əslində öz daxili strukturlarındakı çatışmazlıqların dolayısı ilə etirafıdır. “Qarabağ”ın uğuru sadəcə büdcə deyil, həm də oyunçunun 90 dəqiqə deyil, bütün mövsüm ərzində enerjisini necə idarə etməsinin elmi hesablanmasıdır.

Elm nə deyir? 96 saatın anatomiyası

Fizioloji baxımdan peşəkar bir futbolçu üçün 4 gün (96 saat) bərpa olunmaq üçün kifayət qədər zamandır. Müasir idman elmi sübut edir ki, düzgün reabilitasiya metodları ilə laktatın bədəndən kənarlaşdırılması və əzələ glikogeninin bərpası üçün bu müddət tamamilə yetərlidir. Burada ortaya belə sual çıxır: klublarımızın tibbi personalı və bərpa imkanları hansı səviyyədədir?

Krioterapiya, düzgün nutrisiologiya və yuxu rejiminin idarə olunması varmı? Məşq yükləmələri GPS dataları əsasında, yoxsa “gözəyarı” təyin olunur? Əgər bir futbolçu 4 gün sonra sahədə fiziki yorğunluqdan əziyyət çəkirsə, bu, təqvimin günahı deyil, mövsümöncesi fiziki bazanın düzgün qurulmamasının nəticəsidir.

Rotasiya qorxusu və taktiki çıxılmazlıq

Məğlubiyyəti təqvimin üzərinə yıxmaq, çox vaxt məşqçilər üçün bir “qalxan” rolunu oynayır. Bu, oyun daxili taktiki səhvləri və yanlış kadr seçimini kölgədə qoymaq üçün ən rahat bəhanədir. Azərbaycanlı məşqçilərin böyük qismi rotasiya etməkdən çəkinir. “Ehtiyat skamyam qısadır” arqumenti isə idarəçilik qüsurudur. Avropa klubları heyəti məhz bu cür yükləmələri nəzərə alaraq formalaşdırır. Rotasiya bacarığı olmayan məşqçi müasir futbolun sürətinə uduzmağa məhkumdur.

Adaptasiya olmayan inkişaf edə bilməz

Ölkə klubları Avropa arenasına çıxmaq iddiasındadırsa, “4 günlük qrafik” onlar üçün qorxu deyil, normaya çevrilməlidir. Biz logistik və tibbi infrastrukturu Avropa səviyyəsinə qaldırmaq əvəzinə, təqvimi öz zəifliyimizə uyğunlaşdırmağa çalışırıqsa, yerli çempionatın səviyyəsinin artmasından danışmaq yersizdir.Futbol sadəcə top qovmaq deyil, həm də dözümlülük və elmi yanaşma sınağıdır. Bu sınaqdan keçə bilməyənlərin günahı təqvimdə axtarması isə inkişafa deyil, yerində saymağa xidmət edir.