Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinin ilk matçında doğma meydanında “Lion”u qəbul edən “Fənərbaxça” (1:1) yaşıl meydana daha çox Premyer Liqa nəhənglərini xatırladan bir heyətlə çıxmışdı.
Romelu Lukaku, N’Qolo Kante, Meyson Qrinvud və Marko Asensio kimi dünya ulduzları bu mövsüm Türkiyə klubunun formasını geyinirlər. Lakin bu yay təkcə transferlərə 90 milyon avroya yaxın vəsait xərcləyən İstanbul təmsilçisinin bərqərar etdiyi bu ulduzlar ansamblının arxasında çox riskli və cəfəng bir maliyyə reallığı dayanır: nəhəng borc içində batan klub UEFA-nın “maliyyə feyr-pley” qaydalarını açıq-aşkar görməzdən gələrək “ya hər şey, ya heç nə” prinsipi ilə oynayır.
Məntiqsizliyin miqyasını anlamaq üçün klubların maaş büdcəsinə nəzər salmaq kifayətdir. “Fənərbaxça” futbolçularına mövsümlük təxminən 170 milyon avro əməkhaqqı ödəyir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Fransa futbolunun flaqmanlarından olan və dünən İstanbulda rəqib qismində meydana çıxan “Lion”un illik maaş büdcəsi cəmi 55 milyon avro təşkil edir.
Bəs 430 milyon avro borcu olan bir klub ulduz futbolçuları heyətinə qatmağa necə davam edir? Sualın cavabı Türkiyə futbolunun mövcud sistemində gizlənir: ölkənin nəhəng klubları fəaliyyətlərini tamamilə bank borcları və davamlı olaraq uzadılan kreditlər üzərində qurublar. Ötən il iyunun sonunda UEFA “maliyyə feyr-pley” qaydalarını pozduğu üçün “Fənərbaxça”ya 7 milyon avro cərimə kəsib. Normalda bu qaydalar maaş xərclərinin klubun ümumi gəlirinin 70%-ni keçməsini qadağan edir, lakin “sarı-lacivertli”lərdə bu göstərici 84%-ə çatır. Bundan əlavə, UEFA məhdudiyyətlərdən yayınmaq üçün futbolçularla bağlanan “ikili müqavilələr” şübhəsini də araşdırır.
Onların onsuz da 430 milyon avro borcu var, buna görə də UEFA-nın tətbiq etdiyi cərimə onlar üçün dənizdə damladır,” – deyə türkiyəli idman iqtisadçısı Alperen Kocaesoy vəziyyəti izah edir.
İqtisadçı Tuğrul Akşar isə əlavə edir: “Hazırda Türkiyənin bütün böyük komandaları yalnız borclanmaya əsaslanan bir model daxilində rəqabət aparırlar”.
İstanbul klubunun rəhbərliyi üçün bu cərimələr böyük hədəfə gedən yolda sadəcə “əvvəlcədən nəzərdə tutulmuş əlavə xərc” hesab olunur.
Bu maliyyə çılğınlığının əsas səbəbi azarkeşlərin səbrinin tükənməsidir. “Fənərbaxça” sonuncu dəfə Türkiyə çempionluğunu 2014-cü ildə qazanıb. Həmin vaxtdan bəri komanda azı 8 dəfə mövsümü ikinci pillədə başa vurub. Ötən ilin iyununda yenidən prezident seçilən Əziz Yıldırımın azarkeşlərdən aldığı mandat aydın və qətidir: nəyin bahasına olursa-olsun, heç bir bəhanə gətirmədən çempion olmaq!
Meydandakı performansa gəldikdə, “Fənərbaxça”nı dayandırmaq həqiqətən çətin görünür. Fransalı yarımmüdafiəçilər N’Qolo Kante və Matteo Qenduzi mərkəzdə oyunu tam nəzarətdə saxlayaraq hücumları cinahlara yönəldirlər. Burada isə Meyson Qrinvud mərkəzə doğru kəsərli reydlər etmək üçün fürsət gözləyir. İrəlidə rəqib müdafiəçilər üçün keçilməz divar rolunu oynayan Lukakunun da heyətə əlavə olunması türklərin hücum gücünü pik həddə çatdırıb.
“Lion” isə Türk müdafiəçilərinin nisbi ləngliyindən istifadə edərək cavab zərbəsi vurmağa çalışır. Lakin sırf idman rəqabətindən əlavə, burada hər iki klub üçün kritik maliyyə məsələsi də var. Meydandakı mübarizə ilə yanaşı, bu duel hər iki klub üçün həyati dərəcədə vacib maliyyə savaşı xarakteri daşıyır. Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinə vəsiqə “Lion”a qazandıracağı təxminən 23 milyon avro gəlir sayəsində “maliyyə feyr-pley” tələblərini ödəmək və aparıcı ulduzlarını heyətdə saxlamaq imkanı verəcək. “Fənərbaxça” üçün isə turnirdən gələcək milyonlar möhtəşəm zəfərlə dərin maliyyə böhranı arasındakı incə xətti təşkil edir. İstanbul təmsilçisinin bu mərhələdə uğursuzluqla üzləşməsi gələcəkdə Avropa kuboklarından kənarlaşdırılma kimi ağır bir cəzanı reallaşdıra bilər.