FİFA nəhayət azarkeşlərin fəryadını eşitdi. Sual yalnız bundadır ki, təşkilat həqiqətən real bir iş görüb, yoxsa bu sadəcə bir PR gedişidir? DÇ-2026-da bir matç üçün 60 dollarlıq yeni bilet kateqoriyası tətbiq edilir. Təşkilatın ilkin olaraq yaratdığı qiymət xaosu fonunda bu, pis səslənmir. Lakin xülyalara qapılmaq lazım deyil: bu biletlər hər oyun üçün kvotanın cəmi 10%-ni təşkil edəcək. Hər federasiyaya isə öz komandasının oyunları üçün stadion tutumunun 8%-i qədər yer ayrılır.
Hər şey gözəl başlamışdı. Yeddi il əvvəl amerikalılar mundiala ev sahibliyi hüququ uğrunda mübarizə apararkən, yüz minlərlə bileti 21 dollara vəd etmişdilər. Qrup mərhələsindən finala qədər olan tam paket o qədər də baha başa gəlməməli idi. İndi isə bu həzz, hətta yeni endirimlər nəzərə alınmaqla, minimum 4185 dollara başa gələcək. Sadiqlik proqramı çərçivəsində isə ilkin olaraq 6900 dollar məbləği qeyd olunurdu. Bu, Qətər-2022-dən beş dəfə bahadır.
Avropa Futbol Azarkeşləri Assosiasiyası (FSE) kəskin ifadələrdən çəkinmir: «soyğunçu qiymətlər», «astronomik», «Dünya Çempionatı ənənələrinə xəyanət». Endirimlər elan edildikdən sonra onlar əlavə etdilər: bu, sadəcə sakitləşdirmə taktikasıdır. Real rəqəmləri gördükdə onlarla razılaşmamaq çətindir:
Qrup mərhələsi: 180 dollardan başlayır;
Yarımfinallar: 920 dollardan başlayır;
Final: 4185 dollardan 8680 dollara qədər.
Almaniya Futbol İttifaqı elə bir qiymət siyahısı dərc edib ki, azarkeşlər sözün əsl mənasında dəhşətə gəliblər. Hətta Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer də məsələyə biganə qalmadı. O, sosial şəbəkələrdə vaxtilə milli komandanın oyunlarına getmək üçün pul topladığını etiraf etdi və FİFA-nı turnirin həqiqi azarkeşlərlə əlaqəsini itirməməsi üçün addım atmağa səslədi. Siyasətçinin futbol qalmaqalına qarışması artıq problemin miqyasının göstəricisidir.
FSE başqa bir məqama da diqqət çəkir: əlilliyi olan azarkeşlər və onları müşayiət edənlər üçün qiymət strukturu yoxdur. Bir qrup insan sadəcə unudulub? Yoxsa onlar haqqında düşünməyi vacib hesab etməyiblər?
İndi isə işin kölgəli tərəfi haqqında. Rusiyada artıq biletlərin qara bazarı fəaliyyət göstərir. Fırıldaqçılar, ABŞ vizasının sürətli alınması üçün lazım olan FIFA PASS təqdim etmədən biletləri 150-500 min rubla satırlar. “Sport Baza”nın məlumatına görə, insanlar faktiki olaraq “hava” alırlar. Biletlər FİFA-nın rəsmi saytında elektron növbə vasitəsilə paylanılır, alış dərhal zəmanət verilmir, vasitəçilər isə rusiyalıların birbaşa çıxışının olmamasından qazanırlar.
FİFA bildirir ki, turnirdən əldə olunan gəlirlər futbolun inkişafına yenidən investisiya ediləcək. Artıq biletlər üçün 20 milyondan çox sifariş daxil olub — tələbat böyükdür. Lakin yeddi il əvvəl bir şey vəd edilib, indi isə tamamilə fərqli şərtlər təklif olunursa, qanunauyğun bir sual yaranır: bu mundial kimin üçündür? Korporasiyalar və VİP-lojalar üçün, yoxsa haqqında danışmağı çox sevdikləri o həmin azarkeşlər üçün?
Turnir 11 iyun – 19 iyul 2026-cı il tarixlərində ABŞ, Kanada və Meksikada keçiriləcək. İlk dəfə — 48 komanda, 104 matç, üç ölkə. Miqyas möhtəşəmdir. Yalnız FİFA-nın reallıqdan qopma miqyası daha da möhtəşəm görsənir. Altmış dollarlıq biletlər, sanki səni artıq soyub-talayandan sonra atılan bir sədəqə kimi görünür.
Milli federasiyalar bu biletlərin kimə veriləcəyinə özləri qərar verəcək. Paylanma meyarlarını isə heç kim açıqlamır. Ən sadiq azarkeşlər? Sadiqlik hansı parametrlərlə ölçülür — neçə il matçlara getməyinlə, yoxsa merçendayzinqə nə qədər pul xərcləməyinlə? Yoxsa sadəcə lotereyada bəxtin gətirməlidir?
Bütün kateqoriyalar üzrə bilet tirajının birinci mərhələsi 13 yanvarda başlayır. Şübhəsiz ki, ucuz biletlər anında bitəcək, azarkeşlərin əsas kütləsi isə 4-5-8 min dollarlıq qiymət kağızlarına baxıb qərar verməli olacaq: kredit götürmək, yoxsa evdə divanda oturub televizordan izləmək. FİFA mənfi reaksiyanın miqyasını etiraf etdi. Lakin əsas sual qalır: təşkilat problemin mahiyyətini anladı, yoxsa sadəcə azarkeşlərin səsini eşitmiş kimi davrandı?