Bu gün ölkə kubokunun 1/4 final mərhələsinə yekun vurulur. Yarımfinalın ilk qarşılaşmaları isə aprelin 2-də – milli komandaların oyunları üçün verilən fasilədən dərhal sonra baş tutacaq. Məsələnin ən maraqlı və mübahisəli tərəfi də məhz budur.
Müasir futbolda çempionat və kubok oyunlarının təqviminin tərtibatı sadəcə tarixlərin alt-alta düzülməsindən ibarət deyil. Bu, həm də komandaların fiziki və psixoloji durumunu, turnirin rəqabət səviyyəsini və futbolun baxımlılığını müəyyən edən ən vacib amillərdən biridir. Lakin görünür, ölkə futbolunun təqvimini tərtib edən aidiyyəti qurumların hansı prinsiplərə və məntiqə söykəndiyini bəzən anlamaq çətin olur.
Bunun ən bariz nümunəsi isə milli komandaların oyunları ilə əlaqədar yaranan fasilədən dərhal sonra çempionat deyil, məhz ölkə Kuboku matçlarının təyin edilməsidir. Bəs bu qərar niyə ciddi suallar doğurur və klublar üçün hansı təhlükələri vəd edir?
“FİFA virusu”
Milli komandaların toplanışından sonra klubların ən çox çəkindiyi məsələ futbol dünyasında “FİFA virusu” adlandırılan tendensiyadır. Futbolçular həm fiziki, həm də emosional baxımdan yorğun, bəzən isə zədəli halda klublarına qayıdırlar. Xüsusilə də heyətində Afrika ölkələrindən və ya uzaq qitələrdən olan legionerlər cəmləşən klublar daha çox əziyyət çəkir. Uzaq məsafəli uçuşlar, saat qurşaqlarının dəyişməsi və gecikmələr səbəbindən həmin futbolçuların matça vaxtında yetişməsi və ya tam bərpa olunması demək olar ki, qeyri-mümkün olur. Bütün bunlar fonunda komandanı ən həlledici matça çıxarmaq baş məşqçilər üçün əsl başağrısına çevrilir.
Səhvi bağışlamayan pley-off və marafon xarakterli çempionat
Bəs niyə milli fasilədən sonra kubok yox, məhz çempionat matçları oynanılmalıdır? Bunun çox sadə və məntiqi bir açıqlaması var: uğursuzluğun sığortalanma ehtimalı.
Çempionat bir marafondur: Premyer Liqa çərçivəsində milli fasilədən dərhal sonra keçirilən matçda yorğunluq və ya aparıcı oyunçuların yoxluğu səbəbindən yaşanacaq istənilən xal itkisi faciə deyil. Çünki mövsüm uzundur və qarşıdakı turlarda bu xal fərqini qapatmaq, vəziyyəti sığortalamaq mümkündür.
Kubok isə amansızdır: Ölkə Kuboku pley-off sisteminə əsaslanır. Burada yol verilən kiçik bir səhv və ya alınan bir məğlubiyyət komandanın turnirlə vidalaşması, bəzən isə bütün mövsümün hədəflərinin, daha doğrusu, çəkilən əziyyətlərin üstündən xətt çəkilməsi deməkdir. Klubları ən zəif və yorğun olduqları məqamda ölüm-qalım mübarizəsinə sövq etmək idman prinsipləri baxımından da adekvat hesab olunmur.
Avropa təcrübəsi bizə nə deyir?
Avropanın aparıcı futbol ölkələrinin (İngiltərə, İspaniya, Almaniya, İtaliya və s.) təqviminə nəzər salsaq, milli komandaların oyunlarından dərhal sonra həlledici kubok matçlarının keçirilməsi təcrübəsinə rast gəlmərik.
Həmin liqalarda təşkilatçılar anlayır ki, futbolun məhsulu onun keyfiyyətidir. Yorğun, əsas simalarından məhrum olmuş komandaların çıxış edəcəyi bir kubok matçı həm sponsorlar, həm azarkeşlər, həm də yayımçılar üçün cəlbediciliyini itirir. Məhz buna görə də, elit liqalarda milli fasilələrdən sonra həmişə çempionat matçlarına yer verilir ki, komandalar ritmə düşə bilsinlər.
Yekun
Təqvim sadəcə xanaları doldurmaq üçün deyil, rəqabəti və ədaləti təmin etmək üçün tərtib olunmalıdır. Mütəxəssislərimiz və qərar qəbul edən şəxslər dünya təcrübəsinə nəzər salmalı, klubların maraqlarını, futbolçuların fiziki bərpa proseslərini diqqət mərkəzində saxlamalıdırlar. Əks halda, kubok oyunlarında sensasiyalar futbolumuzun inkişafı yox, sadəcə yorğunluğun və təqvim ədalətsizliyinin nəticəsi olaraq qalacaq. Bu baxımdan millinin oyunlarından sonra Kubokun yarımfinallarının keçilməsi bu mərhələyə çıxan komandaların əleyhinə verilmiş qərardır.