Son zamanlar sosial mediada AFFA-nın ünvanına kəskin tənqidlər səsləndirilir. Bu iradlar tamamilə əsaslıdır. Futbolumuzun bugünkü acınacaqlı duruma düşməsində ilk növbədə bu qurumun rəhbərliyi məsuliyyət daşıyır. Amma yaranmış vəziyyətdə klublarımızın da payı az deyil. Çıxış yolunu yalnız əcnəbi oyunçu transferində görən klublar yerli futbolun inkişafında maraqlı görünmürlər. Heç bir klubda uzunmüddətli inkişaf strategiyası yoxdur, müasir akademiya sistemi isə qurulmayıb. Sistemli iş olmadığı üçün qazanılan uğurlar hər zaman müvəqqəti və ötəri xarakter daşıyır.
Qonşuların təcrübəsi: Özbəkistan və Gürcüstan nümunəsi
Aşağı yaş qruplarından ibarət həm milli, həm də klub komandalarımızın beynəlxalq arenadakı nəticələrinə baxdıqda futbolumuzun gələcəyinin daha qaranlıq olacağını görmək çətin deyil. Keçmiş postsovet ölkələrinə diqqət yetirdikdə isə əsas üstünlüyün yerli kadrların yetişdirilməsinə verildiyini görürük.
Özbəkistan: Artıq Dünya Çempionatına vəsiqə qazanıb. Abdukodir Xusanovun (“Mançester Siti”) və Eldor Şomurodovun (“Roma”/”Başakşəhər”) uğurları təsadüfi deyil.
Gürcüstan: Avropa Çempionatının final mərhələsində uğurla mübarizə apardı. Gürcüstan klubları hazırda Avropa kuboklarının qrup mərhələsinə düşə bilməsələr də, yığmanın demək olar ki, bütün üzvləri qitənin aparıcı liqalarında çıxış edir.
Bu ölkələrin uğurunun təməlində düzgün fəaliyyət göstərən yerli futbol akademiyaları dayanır. Onlar futbolçu yetişdirib Avropaya sataraq həm qazanır, həm də millini gücləndirirlər. Bizim isə nəinki aparıcı liqalarda, hətta qitənin ikinci eşalon klublarında oynaya biləcək səviyyədə futbolçumuz demək olar ki, yoxdur.
Rəqəmlərin dili: “Qarabağ”ın qazancı və reallıqlar
“Qarabağ”ın Avropa arenalarındakı uğurlu çıxışı sayəsində klubun büdcəsinə 65.8 milyon manat vəsait daxil olub. UEFA-nın həmrəylik proqramı çərçivəsində Premyer Liqanın digər klublarının hər birinə təxminən 1.6 milyon manat ödəniləcəyi gözlənilir. Bu uğura kölgə salmadan qeyd etməliyik ki, bu məbləğlər qlobal futbol maliyyəsi ilə müqayisədə kifayət qədər kiçikdir.
Maaş tərəzisi: Avropanın orta səviyyəli bir ulduz futbolçusunun illik maaşı “Qarabağ”ın bütün mövsüm boyu qazandığı (təxminən 35 milyon avro) məbləğə bərabərdir.
İnfrastruktur çatışmazlığı: Digər klublara ayrılan 1.6 milyon manat (təxminən 850 min avro) bir klubun illik inzibati xərclərini çətinliklə qarşılayır. Bu vəsaitlə beynəlxalq standartlara cavab verən akademiya saxlamaq və infrastrukturu yeniləmək qeyri-mümkündür.
Nəticə
Bizim üçün “rekord” sayılan qazanclar qitə futbolunda rəqabətə davam gətirmək üçün yalnız minimum tələbləri ödəyir. Uğurun davamlı olması üçün yeganə yol futbolçu yetişdirmək, gənclərə şans vermək və onları beynəlxalq arenaya çıxarmaqdır. Futbola yanaşmamızı kökündən dəyişməsək, qazanılan hər bir uğur təsadüfi və ötəri olaraq qalacaq.