Dünya futbolunun canlı əfsanəsi Lionel Messi karyerasında 900-cü qolunu vuraraq adını idman tarixinin ən eksklüziv klublarından birinə yazdırıb. Maraqlısı odur ki, argentinalı ulduz bu tarixi həddə əzəli rəqibi Kriştiano Ronaldonu geridə qoyaraq – həm ən gənc yaşda, həm də ən az matçda çatan futbolçu kimi daxil olub.
Messi 900 qola 1142 oyunda (38 yaş, 268 gün) çatdığı halda, Ronaldo bu nəticəni 1236 matçda (39 yaş, 213 gün) əldə etmişdi. Beləliklə, Leo bu möhtəşəm rəqəmə portuqaliyalı ulduzdan təxminən 100 oyun əvvəl və bir ildən də tez çatıb.
Qlobal miqyasda futbol statistikasının toplanması və sistemləşdirilməsi ilə məşğul olan nüfuzlu, müstəqil RSSSF (Futbol Statistikaları Rektorları Birliyi) təşkilatının məlumatına görə, futbol tarixində rəsmi olaraq 900 qol səddini cəmi beş oyunçu keçə bilib. Düzdür, Pele və Romario kimi əfsanələrin “1000 qol” vurduqlarına dair iddiaları var, lakin onların statistikasına yoldaşlıq matçları, hərbi komandalar arasındakı oyunlar və qeyri-rəsmi görüşlər də daxildir.
RSSSF-in rəsmi qəbul etdiyi və 900 qol səddini keçən ən məhsuldar oyunçular siyahısı isə belədir:
5. Lionel Messi — 900 qol Bu nailiyyət onun arzuladığı şəraitdə reallaşmasa da (Konkakaf Çempionlar Liqasında “Neşvill”ə vurduğu qol “İnter Mayami”ni səfər qolu qaydasına görə turnirlə vidalaşmaqdan xilas edə bilmədi), rəqəmin özü futbolçunun əzəmətini nümayiş etdirir. “İnter Mayami”nin baş məşqçisi Xavyer Maskerano bu haqda belə deyir: “Onun qollarının əksəriyyətini çox yaxından izləmək mənə nəsib olub. Bu, böyük bir imtiyazdır. Bəhs etdiyimiz rəqəm sadəcə ağlasığmazdır və məhz buna görə də Leo yeganədir.” Qeyd edək ki, bu yaxınlarda “İnter Mayami” ilə müqaviləsini 2031-ci ilə qədər uzadan Messinin siyahıda daha yüksək pillələrə qalxmaq şansı var. Lakin birinci sətri ələ keçirmək asan olmayacaq – çünki siyahının liderlərindən biri hələ də yaşıl meydanlardadır.
4. Ronni Ruk — 934 qol 1931–1961-ci illər aralığında çıxış etmiş ingilis hücumçu. O, “Fulhem”, “Arsenal” və “Kristal Pelas” kimi klublarda, daha sonra isə aşağı liqalarda forma geyinib. Rukun qollarının əhəmiyyətli bir hissəsi İkinci Dünya Müharibəsi illərinə təsadüf edir – o, Kral Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət edərkən hərbi hissələr arasındakı matçlarda da fərqlənib. Əfsanəvi idman jurnalisti Brayan Qlanvil onun 1947-ci ildə “Arsenal” – “Mançester Yunayted” matçındakı qolunu belə xatırlayırdı: “İkinci hücumçu mövqeyindən çıxaraq üç müdafiəçini keçdi və 25 metrdən sol ayağı ilə topu düz ‘doqquzluğa’ göndərdi.”
3. Yozef Bikan — 950 qol XX əsrin ən böyük qoladorlarından biri. Avstriya və Çexoslovakiya millilərinin şərəfini qoruyan Bikan 1930-1940-cı illərdə rəqib müdafiəçilər üçün əsl kabus idi. O, ən yüksək məhsuldarlığı Praqanın “Slaviya” klubunda göstərib: 270 oyunda 526 qol (hər oyuna orta hesabla demək olar ki, iki qol!). O, 11 dəfə Çexiya çempionatının bombardiri olub və 6 dəfə çempionluq sevinci yaşayıb. UEFA məlumatlarına görə, Bikan Messi və Ronaldonu da qabaqlayaraq Avropa liqaları tarixinin ən yaxşı bombardiri olaraq qalır.
2. Kriştiano Ronaldo — 965 qol Hazırda RSSSF siyahısında ikinci pillədə qərarlaşan 41 yaşlı portuqaliyalı ulduz yaxın aylarda zirvəyə yüksələ bilər. Üstəlik, onun arzusu olan “1000 qol” həddinə çatmasına cəmi 35 top qalır. Dubayda keçirilən “Globe Soccer Awards” mərasimində Ronaldo qətiyyətini belə ifadə edib: “Karyeraya davam etmək asan deyil, amma mən son dərəcə motivasiyalıyam. Ehtirasım sönməyib. Harada oynamağımın – Yaxın Şərqdə, yoxsa Avropada – fərqi yoxdur. Futbolu sevirəm və oynamaq istəyirəm. Məqsədim bəllidir: titullar qazanmaq və hamının bildiyi o hədəfə çatmaq. Zədə olmasa, o rəqəmə çatacağam.” Onun min qol arxasıyca davam edən qaçışı, şübhəsiz ki, müasir futbolun ən maraqlı süjet xətlərindən biridir.
1. Ervin Helmxen — 989 qol RSSSF versiyasına görə, futbol tarixinin ən məhsuldar oyunçusu məhz Ervin Helmxendir. Onun göstəriciləri sadəcə heyrətamizdir: 582 matçda 989 qol! Bu, hər oyuna orta hesabla 1,7-dən çox qol deməkdir. Lakin burada mühüm bir “amma” var: Helmxen bu qolların böyük əksəriyyətini 1923-1951-ci illər aralığında Almaniyanın aşağı divizionlarında çıxış edərkən vurub. Onun statistikası vizual olaraq inanılmaz görünsə də, rəqabət səviyyəsi baxımından Messi və Ronaldo erası ilə müqayisə edilməsi futbol mütəxəssisləri arasında hələ də mübahisə mövzusudur.
Mühüm qeyd: Nə üçün rəqəmlər fərqlidir?
Futbol dünyasında qol sayları ilə bağlı tez-tez ziddiyyətli məlumatlara rast gəlirik. Məsələn, əfsanəvi Pele karyerası ərzində 1281 qol vurduğunu iddia edirdi. Lakin bura yoldaşlıq görüşləri, hərbi komandaların heyətindəki oyunlar və hətta “Santos”un qastrol səfərləri zamanı yerli komandalara qarşı keçirdiyi sərgi matçları da daxil idi. Eyni vəziyyət 1000-dən çox qol vurduğunu bəyan edən Romarioya da aiddir.
RSSSF təşkilatını digər mənbələrdən fərqləndirən əsas cəhət odur ki, onlar yalnız rəsmi turnirləri (liqalar, kuboklar, milli komanda oyunları) nəzərə alırlar. Məhz buna görə də onların təqdim etdiyi siyahı futbol dünyasında ən mühafizəkar, eyni zamanda ən etibarlı və dürüst statistika hesab olunur.
Yekun: tarix yazılmağa davam edir
Lionel Messi 900 qol səddini aşmaqla növbəti dəfə tarix yazdı. O, bunu özünəməxsus zərifliklə – daha sürətli, daha gənc və daha az oyun keçirərək bacardı. Lakin böyük yarış hələ bitməyib. Ronaldo “1000”lik zirvəsinə addım-addım yaxınlaşır, argentinalı ulduzun isə 900-də dayanmaq niyyəti yoxdur.
Helmxen, Bikan və Ruk kimi adlar isə bizə bir həqiqəti xatırladır: Böyüklük təkcə quru rəqəmlərlə deyil, həm də çıxış etdiyin dövrün ruhu və meydandakı təsirinlə ölçülür. Bəzən isə tarixin kölgəsində qalanlar, ən parlaq ulduzlardan daha böyük rəqəmlərə sahib ola bilirlər.